Thứ sáu, 09/12/2022,


Một vài cảm nhận về bài thơ "Đường đời" của Bùi Nguyệt (17/10/2013) 


ĐƯỜNG ĐỜI

Tìm trong hơi ấm vần thơ
Kết thành vạt nắng xua mờ màn sương
Sáng tâm hồn đẹp văn chương
Quê hương chắp cánh tình thương sóng trào


Sao khuya gợi nhớ đêm nào
Ấm êm tình mẹ ngọt ngào lời ru
Sắc vàng đan áo mùa thu
Gió heo may cũng lãng du lưng trời

Tìm trong đắng đót những lời
Ngăn luồng cát bụi dập vùi đam mê
Gập ghềnh mê lộ tái tê
Gạn trong nỗi nhớ câu thề chơi vơi


Bài thơ vá lại đường đời
Vọng trong sâu thẳm một thời bình yên.

Bùi Nguyệt
Chemnitz, CHLB Đức


           Thơ là cộng hưởng của tâm hồn và trí tuệ, là tiếng hát của con tim cất lên khi trầm, khi bổng tùy theo cảm xúc, xuất xứ của nó. Có người lấy thơ để thả hồn vào trời trăng mây nước, có người làm thơ là phương tiện để giao lưu ,ngâm vịnh…Còn Bùi Nguyệt lấy thơ làm người bạn tri âm, tri kỷ, là một bờ vai, một điểm tựa tinh thần không thể thiếu vắng trong cuộc sống của nhà thơ. Cũng như ngày xưa, nhà thơ Phùng Quán cũng đã thốt lên ” Những lúc ngã lòng tôi vịn câu thơ mà đứng dậy” . Có nằm trong những hoàn cảnh ấy, chúng ta càng thấy đồng cảm với nhà thơ:

Tìm trong hơi ấm vần thơ
Kết thành vạt nắng xua mờ màn sương


          “Hơi ấm vần thơ” là luồng sinh khí nuôi dưỡng cả tinh thần, thể chất nhà thơ Bùi Nguyệt như ánh sáng mặt trời nuôi dưỡng những mầm xanh, cho thảo mộc vươn cành, tươi lá và xua tan băng giá của tuyết phủ, sương giăng. Có phải chăng, đó là gia đình, bè bạn, quê hương, đất nước kết thành một khối tình vững chắc làm điểm tựa tinh thần nâng nhẹ bước chân và chắp cánh cho hồn thơ bay bổng.

Sáng tâm hồn đẹp văn chương
Quê hương chắp cánh tình thương sóng trào


          Bốn tiểu đối trong hai câu thơ vừa tạo nên sự hài hòa của nhịp điệu, vừa gợi tả niềm vui như sóng biển dâng trào hòa vào tình yêu quê hương
đất nước như một sự đối lập với màn sương mờ mịt ở trên. Từ cảm xúc ấy, nhà thơ như nhìn thấy hình ảnh người mẹ trẻ ngày nào dưới đêm sao, cất tiếng ru con ngọt ngào, êm ấm, trong một không khí thanh bình và tâm hồn phơi phới như làn gió mùa thu “cũng lãng du lưng trời”

Đoc đến đây ,tôi lại nhớ tới câu ca dao: "Gió mùa thu mẹ ru con ngủ/ Năm canh chày thức đủ vừa năm"

           Lời ru trong bài thơ vừa cụ thể vừa khái quát. Ta có thể hiểu - đó cũng là hình ảnh của chủ thể bài thơ đã từng cất tiếng ầu ơ ru các con thơ, trong mái nhà êm ấm. Âu cũng là một dấu ấn đẹp trong cuộc đời của những người phụ nữ nói chung, của nhân vật trữ tình trong bài thơ nói riêng. Bao kỷ niệm khó quên, cứ hiện lên… hiện lên… trong dòng ký ức, càng làm thổn thức trái tim yêu, khơi dậy cả những điều tê tái:

Gập ghềnh mê lộ tái tê
Gạn trong nỗi nhớ câu thề chơi vơi


           Câu thơ đọc lên, nghe như một tiếng thở dài, lay đông tâm can của những ai không vẹn tròn hạnh phúc. Xoáy sâu vào lòng bạn đọc ở tầm khái quát và tính hàm xúc. “Gập ghềnh mê lộ tái tê” Chỉ có 3 từ (hai từ láy và một từ ghép trong một hình ảnh ẩn dụ) thế thôi mà khái quát cả chặng đường đời của người vất vả xa hương. Mê lộ (Đường mê) phải chăng ở đây tác giả muốn nói tới đường tình gập ghềnh, trắc trở đã dẫn đến sự đau khổ, chua xót, tái tê. Hiểu như thế mới thấy được sự logic của câu thơ tiếp "Gạn trong nỗi nhớ câu thề chơi vơi"

          Tục ngữ có câu “ miếng ngon nhớ lâu / đòn đau nhớ đời” Cái nhớ đời của chủ thề bài thơ là “…câu thề chơi vơi”
Câu thề chơi vơi là câu thề theo mây trôi, gió cuốn. có thể đó là lời thề non nguyện biển mang hàm ý thủy chung đến đầu bạc răng long ...Vậy mà người thì nhớ, kẻ thì quên, dẫn đến cảnh tình chia uyên rẽ thúy.

          Thực tế, một điều rất đáng quý của phụ nữ chúng ta là tình yêu chân thật nhưng niềm tin cũng có lúc lại dại khờ. Đời người ta như một ván cờ đi sai một nước là thua cả ván. Chủ thể bài thơ “ Đường đời” có lẽ là người đã rơi vào hoàn cảnh ấy nên bài thơ là một khúc ca buồn. Buồn thì buồn nhưng không bi luỵ, không bất lưc và guc ngã mà vững bước đi lên trên chặng đường phía trước. Lấy thơ “vá lại đường đời". Đường đời là hình ảnh ẩn dụ cuộc đời của mỗi con người. Mỗi cuộc đời ấy cũng như dòng sông có lúc bão giông, có thời yên ả. Cũng có khi lại được ví như chiếc lá qua câu thành ngữ " Lá lành đùm lá rách". Trong văn cảnh bài thơ này, ta có thể hiểu nó ở nhiều khía cạnh khác nhau cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp, qua hình ảnh ẩn dụ ở hai câu kết:

Bài thơ vá lại đường đời
Vọng trong sâu thẳm một thời bình yên


           Cái bình yên thẳm sâu quá khứ hiện về làm điểm tựa vươn lên đã khắc họa lên bài " Đường đời" làm rung động tâm hồn bạn đọc, nhất là những
người cùng cảnh ngộ chúng tôi, nơi quê người đất khách.


Ngọc Ánh

Chia sẻ:                   Gửi cho bạn bè
Mỗi độc giả cũng là một tác giả
(Mời bạn cho ý kiến, cảm nhận và lời bình sau khi đọc bài viết trên)
Họ và tên  *
Địa chỉ  *
Email  *
Điện thoại  *
Nội dung (bạn cần sử dụng font chữ Unicode, có dấu; ghi đầy đủ họ tên, địa chỉ, email, điện thoại,... Nếu thiếu các thông tin đó, có thể chúng tôi sẽ từ chối cho hiển thị
 
  Nguyễn Xuân Ngọc - nguyenxuanngoc661939@gmal.com - 01677225720 - hiệp Sơn, Kinh Môn, Hải Dương  (Ngày 19/10/2013 18:38:47)

ĐƯỜNG ĐỜI
Tìm Trong hơi ấm vần thơ
Lắng trong tâm trí bao giờ tri âm
Như sinh khí dưỡng tinh thần
Xua tan sương tuyết nẩy mầm chồi xanh

Giầu tâm hồn đẹp bức tranh
Quê hương chắp cánh dệt thành lời ru
Lá vàng sắc của mùa thu
Heo may xào xạc lãng du lưng trời

Đắng lòng gẫy gánh cuộc đời
Gập ghềnh mê lộ tái hồi chơi vơi
Bài thơ vá lại cuộc đời
Gạn trong nỗi nhớ đầy vơi câu thề

Vọng từ sâu thẳm tái tê
Mẹ đi bước nữa con về nơi đâu!
Xuân Ngọc
Ngày 19/10/2013

Các bài khác: