lời tạ từ
Bao giờ trở lại ngày xưa
Cho tôi được tới đón đưa em về
Cho tôi những phút đam mê
Cho tôi sống lại tràn trề sức xuân
Bây giờ tóc đã hoa râm
Bóng hình em cứ lúc gần, lúc xa
Niềm vui chẳng đến cùng ta
Thời gian trôi tấu khúc ca u hoài
Tình ơi! vị ngọt dần phai
Để hồn tôi với hồn ai giả từ

Đến với bài thơ hay: Đôi cánh
Tác giả: Trần Đức trí
Từ trong bùn đất sinh ra
Như cô Tấm giữa phong ba nổi chìm

Giấc mơ hạnh phúc khát tìm
Tìm tăm cá lặn, tìm chim cuối trời

Gặp đây bao nỗi bồi hồi
Rưng rưng em kể chuyện đời xót xa

Má em vẫn ửng màu hoa
Mắt em vẫn đẹp như là mùa xuân

Ơi! Cô thôn nữ trong ngần
Nhẹ nâng đôi cánh thiên thần tình yêu.
Xuân Tân Mão

Lời bình Xuân Hiến

Mùa xuân về cho đất trời ngây ngất men say, cho lòng người rộng mở để chào đón vạn vật ùa vào. Trong thời khắc tết đến, xuân về ta bắt gặp một thanh âm trong trẻo: Lục bát . com Trần Đức Trí với bài thơ: Đôi cánh( Tặng Nhung) Đây là tấm lòng sẻ chia, một cái nhìn tinh tế của người nghệ sĩ.
Mở đầu là hai câu thơ lục bát mộc mạc mà ân tình như câu ca dao:
Từ trong bùn đất sinh ra
Như cô Tấm giữa phong ba nổi chìm
Một không gian – Một vùng quê yên bình được phác họa và em “ sinh ra” từ nơi này “ bùn đất” không phải nơi phố phường , nơi phồn hoa đô hội. Mặc dù vậy người em gái vẫn đẹp một cách mộc mạc, chân chất cùng với nhiều đức tính cao cả: Hiền lành, thật thà, chăm chỉ qua cách so sánh “ như cô Tấm” cái đẹp thấm đẫm chất dân gian. Là “ cô Tấm” cuộc đời em “ giữa phong ba nổi chìm” cách nói tạo được hiệu quả lớn: Cái đẹp, cái cao cả bị vùi dập. Nữ sĩ Hồ Xuân Hương đã từng ví người phụ nữ đẹp trong xã hội phong kiến như “Bánh trôi nước”
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi, ba chìm với nước non
Trở lại với bài thơ: Đôi cánh, ta thấy người em gái mang đầy ước nguyện:
Giấc mơ hạnh phúc khát tìm
Tìm tăm cá lặn, tìm chim cuối trời
Chỉ một từ “ khát” thôi đã cho ta thấy ước mong to lớn nhường nào và động lực mạnh mẽ biết bao. Nhưng kết quả lại trở nên vô vọng thông qua điệp từ “ Tìm” “ tăm cá lặn” và “chim cuối trời”. Sự khắc khoải, bồn chồn khiến cho tâm can tác giả chẳng chút bình an.
Câu 5-6 mang một nỗi đau trĩu nặng khiến nhà thơ như dây đàn chùng xuống qua lời kể về cuộc đời “xót xa” của cô gái từ đó nỗi “bồi hồi” chợt đến để rồi nhìn thấy đôi mắt ứa lệ “Rưng rưng”.
Hai cặp từ láy tượng hình “ bồi hồi” “ Rưng rưng” Một của tác giả, một của cô gái là những điểm nhấn gây được hiệu ứng đối với người đọc, đây chính là sự đồng cảm lớn lao, xuất phát từ tính nhân văn cao cả.
Một triết gia cho rằng: “ Cuộc sống vốn không công bằng, phải tìm cách thích nghi và vượt lên nó” (BilGaTes) Quả thật tác giả Trần Đức Trí bỏ lại quá khứ phía sau nhìn về phía mặt trời, phía ánh sáng để rồi các bóng tối sẽ khuất sau lưng:
Má em vẫn ửng màu hoa
Mắt em vẫn đẹp như là mùa xuân
Điệp từ “ vẫn” là lời khẳng định nhan sắc của em gái cùng với cách so sánh: Má- màu hoa, Mắt- mùa xuân, cho ta thấy một cô gái rất đẹp. cái đẹp của đất trời êm ả vào xuân, cái đẹp của cỏ cây hoa ,lá. Dường như sau “Rưng rưng” lòng người con gái cũng thanh thản trở lại, em trở về với dáng vẻ thần tiên, điều này tác động đến tác giả, ta cảm nhận được tâm hồn nhà thơ đang ngân lên những nốt nhạc réo rắt. Điều thấy được cả 2 đang nhìn về tương lai tươi sáng. Madona từng nói: “ Như con đại bàng kiêu hãnh, chúng ta phải thức dậy từ những nỗi đau và đáp lại một cách cao thượng những thách thức ghê gớm của số phận”. Nếu như ta bắt gặp trái tim ứa lệ, nhạt nhòa thì bây giờ sự hồng hào từ dòng máu đã thắp lửa cho tim để cô Tấm bước ra từ quả thị ngát hương:
Ơi! Cô thôn nữ trong ngần
Nhẹ nâng đôi cánh thiên thần tình yêu.
Thán từ “Ơi!” mở đầu cho hai câu kết là lời gọi thốt lên từ đáy lòng vừa âu yếm, dịu dàng vừa mang đầy xúc cảm. Vẫn là “cô thôn nữ trong ngần” nhưng đã mang một tư thế mới đó là “tình yêu” được nâng trên đôi cánh “thiên thần” từ “nhẹ” cho thấy sự bay bỗng diệu kỳ. Phải chăng tình yêu là thứ nước tinh khiết, thứ men say trong cuộc sống? có điều ai cũng phải thừa nhận: tình yêu là thứ thốc nhiệm màu chữa lành mọi vết thương lòng. Đến đây ta thấy ấm êm vì một chân trời mới đầy ánh hào quang được mở ra trước trang đời của cô gái.
Câu thơ cuối cùng khép lại bài thơ nhưng lại mở ra một vấn đề mới: Niền hy vọng tràn đầy
Tôi rất thích giọng thơ lục bát của Trần Đức Trí bởi vì sự ngọt ngào trong cách gieo vần, bởi chất dân gian mộc mạc nhưng sâu lắng và thừa nhận sức thuyết phục lớn nhất là hòa quyện giữa tả sự vật và nhận xét chủ quan tinh tế của nhà thơ.
Bài thơ “ Đôi cánh” có không gian rộng, thời gian đa chiều: Từ hiện tại nhìn về quá khứ để hướng tới tương lai. Chỉ 10 câu chia làm 5 cặp đã tạo được vị trí đứng trong lòng người đọc. Cùng với mùa xuân về “ Đôi cánh” vút lên trời xanh đem lại cái đẹp trong cuộc sống và một bài học lớn cũng được rút ra “ Anh không thể dạy ai một cái gì cả, anh chỉ có thể giúp họ tìm thấy điều ấy trong họ mà thôi” (Galileo). Xin hãy luôn mang trong lòng: Niềm lạc quan, tin yêu cuộc sống.
Tháng 4 Năm 2011