VỊNH THƠ LỤC BÁT

Câu thơ như một cành hoa
Yêu nhau dành để làm quà tặng nhau
Câu thơ bắc một nhịp cầu
Êm đềm kết nối hai đầu yêu thương

Trong thơ có nhạc du dương
Xuống trầm lên bổng vấn vương lòng người
Thơ như tiếng mẹ ru hời
Thơ trong lam lũ cuộc đời mẹ cha

Thơ mang tiếng nói đi xa
Năm châu bốn biển hiểu ta với mình
Đôi câu như bóng với hình
Nối dài vô tận hành trình nước non!

Nguyễn Đức Tuỳ

Những bài lục bát tôi yêu,
Có thêm một chút những điều nghĩ suy.
Đức Trường - Bình sĩ đã...thì
Không hay mới lạ, đọc đi mọi người.

Thơ hay mới được năm lời,
Bình xong lại thấy hơn mười điểm kia!

Trần Nguyên Anh

Câu thơ ngày tháng đi qua
Đơn sơ mộc mạc xót xa quê nghèo
Bờ tre thao thức trăng treo
Lời ru man mác buồn theo đêm dài...

       Bài thơ có một nỗi niềm thật mênh mang khó tả. Nếu như các khổ thơ khác đều mang tính triết luận, thì có lẽ khổ thơ này mới là tất cả tâm hồn của tác giả gửi gắm vào đây, để lại dư âm cho người đọc. Có một nỗi gì đó thật trắc ẩn trong khổ thơ này.

       Cảm ơn tác giả Vũ Ngọc Phàn đã cho ta một bài thơ rất xót xa thân phận.

     Bài thơ của tác giả Vũ Ngọc Phàn hay.
    Lời bình của bạn Nguyễn Đức Trường rất tốt, có thể đưa thành bài riêng.

CẢM NHẬN VỀ MỘT BÀI THƠ HAY

       Đọc bài thơ Lục bát gửi mình của Vũ Ngọc Phàn tôi thật tâm đắc. Đây chính là Bài thơ Lục bát tôi yêu.
      Bài thơ quả thực là hay, vừa mang hơi hướng thơ tình, vừa mang đậm tính triết lý sâu sắc.
      Đúng như tác giả đã viết, câu thơ Lục Bát thường đi đôi với nhau như "mình" thường sánh vai, chung đôi với "ta" vậy.
      Câu Lục là ta, câu Bát là mình. Lục-Bát đồng nghĩa với Ta-Mình chăng?
      Thôi thì Ta nhường cho Mình là câu Bát, vì Mình là một nửa của Ta, nhưng chiếm nhiều tình cảm và nơi gửi gắm niềm thương yêu tha thiết của Ta nên Mình phải nhiều hơn Ta , như câu Bát phải nhiều chữ hơn câu Lục vậy.

Câu thơ vẹn nghĩa đậm tình
Câu tám là mình câu sáu là ta

      Dù dài hay ngắn thì cũng là mình với ta cả thôi, là hai nửa ghép lại để thành một thể hoàn chỉnh. Nếu chỉ câu Lục bay câu Bát đứng riêng lẻ thì sao mà thành câu lục-bát được, cũng như ta đứng lẻ một nơi, còn mình đứng riêng một nơi thì sao chúng mình có thể thành đôi! 

Câu trên câu dưới chung hoà
Hai câu ghép lại thành ta với mình
Hai câu như bóng với hình
Ngắn dài cũng vẫn là mình với ta

           Câu trên và câu dưới "chung hoà", theo tôi hiểu nghĩa là hai câu chung tình với nhau, hoà đồng với nhau. Như vậy, theo nghĩa này thì "chung hoà" cũng hay.
           Nhưng nếu ta đổi hai chữ "chung hoà" thành "dung hoà", tôi nghĩ còn hay hơn. Bởi vì hai câu thơ phải vần với nhau, phải dung hoà với nhau. Nếu câu này cứ thích vần này, câu kia thích vần khác thì hai câu chẳng còn vần với nhau được nữa. Như thế thì làm sao thành thơ Lục bát.
          Câu Lục gieo vần trước, chữ thứ sáu của câu Bát phải gieo vần theo, không khác được.
         Cũng như trên thế gian này, anh nói thì em nên theo, chúng mình phải dung hoà, nhường nhịn nhau thì mới hoà hợp duyên nghĩa vợ chồng.
         Các cụ nói: "Phu xướng phụ tuỳ", hay " thuyền theo lái, gái theo chồng", có đúng quy luật ấy thì gia đình mới hạnh phúc, duyên phận mới hanh thông, " thuận vợ thuận chồng tát bể đông cũng cạn".
        Hiểu như vậy mới thấy tác giả ví câu Lục là "anh", câu Bát là "em",  mới chính xác và tuyệt vời làm sao!

        Ta hiểu rằng, câu Lục câu Bát luôn ở hoài bên nhau vì còn có ngày mai, và còn có những câu khác nữa để thành bài thơ.
        Cũng như Ta với Mình, xây dựng hạnh phúc tương lai, chúng mình cũng ở bên nhau, gắn với nhau như keo sơn, chung thuỷ vậy. Lúc vui buồn, sướng khổ ta có nhau, rồi tình yêu, tình nghĩa vợ chồng sẽ đơm hoa kết trái. Chúng ta sẽ có những đứa con hiếu thảo, ngoan hiền, chúng sẽ  là chất keo gắn liền tình chồng-vợ:

Biết rằng còn có ngày mai
 Hai câu lục bát ở hoài bên nhau

     Không ai có thể chia rẽ mình với ta, bởi chúng mình là duyên trời định, một tình yêu hoàn chỉnh, một tình cảm tương đồng, một mối tình khăng khít không thể tách rời như câu thơ Lục bát.
       Đã không ai, không thi nhân nào nỡ tách rời hai câu Lục Bát với nhau, để làm đau lòng mình, cũng như không ai muốn tác rời Mình-Ta để đau lòng ta và nỗi đau cho người thân bè bạn. Thế mà có người đang tâm bẻ đôi câu Lục, bẻ đôi-ba câu Bát, để rồi đôi câu Lục-Bát chẳng còn vẹn nguyên nữa rồi:

Xin người đừng bẻ ngang câu
Bỏ vần lỡ nhịp cho đau lòng mình!

     Gần đây, có người thích phá cách thơ Lục bát, muốn "bẻ đôi câu thơ làm mái chèo lướt sóng", như nhiều bạn đọc gần đây từng nêu ý kiến để bảo vệ Thơ Lục bát truyền thống. Phá cách là cái mới, bẻ đôi câu thơ là cái mới, chúng ta ủng hộ cái mới. Nhưng hãy cảnh giác, có cái mới là hay, nhưng cũng có cái mới là dở.
       Điều đó có thể chiêm nghiệm rằng, Thơ Lục bát truyền thống gồm hai câu Lục và Bát đã thành Quốc hồn, Quốc tuý, sống cùng với dân tộc, tồn tại cùng dân tộc, đã lan truyền sâu rộng trong dân gian hàng ngàn năm nay rồi. Có thể nói Thơ Lục bát gồm câu Lục và câu Bát đã được thử thách qua chặng đường dài lịch sử dựng nước và giữ nước, qua suốt thời gian của bao đời, bao thế hệ tổ tiên của người Việt chúng ta.
      Bài thơ tình lãng mạn nhưng mang đầy tính triết lý về thể thơ Lục bát.
      Tôi nghĩ rằng, bạn đọc khi đọc bài này sẽ yêu thể Thơ Lục bát truyền thống hơn bao giờ hết, chẳng còn muốn phá cách, cách tân.
         Có như vậy, chúng ta mới giữ gìn bản sắc dân tộc của Thơ Lục Bát, và có như vậy chúng ta mới có cơ sở đề nghị UNESCO công nhận Thơ lục bát của ta là Di sản văn hoá thế giới.
      Tôi rất thích bài thơ này.
       Xin cảm ơn tác giả rất nhiều.
      Chúc tác giả Vũ Ngọc Phàn lại có những bài thơ hay hơn nữa, tình hơn nữa và triết lý hơn nữa.

Nguyễn Đức Trường