Ngân nga tràng niệm trong tim
Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao...
Xét về mặt logic, tôi cũng đồng tình với sự cảm nhận của ông Hồ Đình Bắc:
"Ngân nga tràng niệm trong tim
Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao..."
Cả ngàn sao tự tình rồi thì sao lại phải mải kiếm tìm ánh sao?
Mong nhà thơ thông cảm cho những cảm nhận của tôi.
Hồ Đình Bắc”
Ông Bùi xuân Phựơng thì viết trong cảm nhận là “Hai câu này theo ý hiểu của tôi là nói về thế giới động. " Còn hai câu:" Ngân nga tràng niệm trong tim, Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao...” là nói về thế giới tĩnh của cõi tâm”
Một ông nói về hình thức , một ông nói về nội dung thì có gì mà tranh luận ,phải không ạ?

Tôi không có ý tranh luận với đ/g Hồ Đình Bắc và Trương văn Lực, mỗi người đọc thơ có cảm nhận riêng. Tôi chỉ xin góp đôi dòng cảm nhận của mình. Theo ý hiểu của tôi thì hai câu: "Hoàng hôn tắm sẫm mái đao
Rì rào biển với ngàn sao tự tình." là nói lên cái tình của biển với bao la đất trời. Tình cũng có nghĩa là ái, là yêu, là dục, là muốn... Cái muốn ở cõi người thì vô cùng, không biết thế nào cho đủ. Hai câu này theo ý hiểu của tôi là nói về thế giới động. " Còn hai câu:" Ngân nga tràng niệm trong tim, Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao...” là nói về thế giới tĩnh của cõi tâm. Ngoài đời, giữa dòng thác cuộn vô thường, người ta lao vào giành giật nhau tiền tài, danh vọng, tranh phải, tranh hơn, thì ở đây, trong cửa chùa rộng mở, những người con Phật đằm mình trong giáo lý, trong thiền định với sự tỉnh thức, nhìn thấy rõ dòng thác vô thường đang cuộn chảy nhưng tâm vẫn an nhiên, tự tại. Tuy nhiên, tôi thấy tác giả dùng từ: "đắm chìm" có chỗ chưa ổn. Đã đắm chìm thì dễ mê muội, dù là đắm chìm trong giáo lý. Những người con Phật ngồi Thiền là mong đạt được Định, Định này khác với Định ngoài đời. Ngoài đời cũng dậy ngồi Thiền để đạt Định, nhưng đây là khô định, đưa Tâm về số Không, tức là cõi vô thức. Còn Định của Phật giáo là Định tỉnh thức, Định sinh Tuệ. Chính Đức Phật ngồi Thiền dưới cội Bồ đề 49 ngày đã đạt được trí tuệ tuyệt luân. Vì thế tôi cho rằng dùng từ "đắm chìm" chưa ổn.
BXP

Bài thơ Bạch Long tự của nhà thơ Lê Mạnh Thường viết ở Đảo Bạch Long Vỹ cuối xuân, chỉ có một chút tả cảnh thôi:
"Trập trùng sóng, trập trùng mây
Bình an neo giữa đất dày, trời cao".Còn lại là tâm tư mà tác giả đã mượn cảnh chùa để than thở cho kiếp phận con người.
"Luân hồi kiếp kiếp phù sinh
Quyện trong chát mặn câu kinh nguyện cầu
Phật nghe từ cõi thẳm sâu
Lãng du thân sóng, khổ đau phận người."
Tôi thấy hai câu này không ổn :
"Hoàng hôn tắm sẫm mái đao
Rì rào biển với ngàn sao tự tình." thế mà câu cuối lại:
"Ngân nga tràng niệm trong tim
Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao..."
Cả ngàn sao tự tình rồi thì sao lại phải mải kiếm tìm ánh sao?
Mong nhà thơ thông cảm cho những cảm nhận của tôi.
Hồ Đình Bắc

Cảm ơn bác Trương Văn Lực đã chia sẻ và góp ý cùng bài thơ "Bạch Long tự". Tuy nhiên, là người viết ra nó, tôi cũng không đặt nặng nề quá những tư tưởng hay sự âm u, bi quan, sầu khổ ở chốn cửa Phật như bác suy diễn, soi xét. "Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao..."- theo cách cảm nhận của bác là như vậy, còn tôi thì muốn nói lên sự yên bình, sự mong ngóng nhớ nhung giữa biển và trời để tạo sự giao hòa âm dương, trời đất nơi đây. Không có gì là tăm tối, vần vũ như bác nói. "Cửa chùa rộng mở" đó là hình tượng nói lên tính từ bi của Đức Phật. "Chúng sinh đắm chìm" là đắm chìm trong tiếng kinh cầu thấm đẫm triết lý nhân sinh của nhà Phật, chứ không phải chìm "nghỉm". Bà con ngư dân trên đảo thường đến chùa để cầu mong Đức Phật chở che, cầu mong trời yên biển lặng, bão tố lùi xa để an tâm bám biển mưu sinh...
Mỗi người có một cách nhìn riêng, với tôi đó là những cảm xúc chân thành của mình trong một lần viếng thăm ngôi chùa trên hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
Chúc bác khỏe và có nhiều sáng tác mới.
Kính bác!

Đọc qua BẠCH LONG TỰ của Lê Mạnh Thường, có lẻ tôi chưa kịp và chưa thể lãnh hội đầy đủ triết lý nhân sinh cao siêu của bài thơ như đọc giả Bùi Xuân Phượng đã viết trong phần cảm nhận . Tuy nhiên, trong cảm nhận ban đầu khi vừa lướt qua năm khổ thơ của bài lục bát, hình như tác giả không có ý tả cho người đọc cùng cảm nhận được cái nét của “danh lam, thắng cảnh” mà là để từ cảnh mà gửi gấm một cái khác, cái tâm tư của tác giả, còn chút mơ hồ, chưa an. Để rồi trong cảnh chùa (tạm mượn) ấy, thốt lên lời than thở của mình
“Đêm hôn ánh nến lung linh
Cửa chùa rộng mở chúng sinh đắm chìm
Ngân nga tràng niệm trong tim
Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao...”
Ôi! Sao lại “Cửa chùa rộng mở” mà “chúng sinh (thì)đắm chìm” và “Ngoài kia biển mải kiếm tìm ánh sao...” Biển mà phải mãi kiếm tìm ánh sao ư! Có phải theo tác giả thì bầu trời đang tối vần vũ – không có sao - và còn tối lâu lắm nữa?!! Bi quan đến thế là cùng… Không biết có nên thông cảm hay thương tâm gì cho tác giả!?
Tôi có lần cũng muốn đi tu khi đời quá khổ vì mồ côi, ở đợ, bị sỉ nhục… Nhưng vào chùa rồi, thấy cảnh lại không muốn đến ấy tu nữa. Sau nầy nghĩ lại có viết mấy câu. Nhân đây chép ra :

Mơ chơi muôn dặm chân mây
Giật mình tỉnh dậy vẫn đây cõi trần…

Đời người có khác phù vân
Chợt còn, chợt mất bâng khuâng nỗi gì
Tỉnh mà chi, say mà chi
Vui vui, khổ khổ… gì gì… nhục, vinh?!

Đầu đao, ngọn mác… mái đình
Long, lân, qui, phụng… ai nghinh cửa thiền
Cõi người, cõi phật, cõi tiên…
Cõi gì, gì cõi… cõi phiền thoát chưa?!

Trời chưa thôi kiếp nắng, mưa
Người tu bao… mới gọi vừa nhân gian
Gần, xa - tâm với niết bàn
Tâm tu nào thiết áo vàng, áo nâu…!

Biển trần – biển khổ cạn, sâu?!
Khổ, vui… nào tại phép mầu xa xăm
Dại, khôn, thiện, ác … tại tâm
Tu TÂM HƯỚNG THIỆN bằng trăm cửa chùa!!

…
TVL

 

Bài thơ Bạch Long tự của T/G Lê Mạnh Thường đầy triết lý nhân sinh, mang đậm mầu sắc giáo lý Phật Đà, xin được chia sẻ cùng tác giả đôi dòng.

Tâm hương một nén nguyện cầu
Cho con tỉnh thức quay đầu cố hương.
Chìm trong thác cuộn vô thường
Tranh hơn, tranh phải khó đường thoát ra.

Đem tâm nương bóng Phật Đà!
Con đường thoát khổ ấy là bỏ Tham

BXP