LÀNG TRỐNG ĐỌI TAM

Giang Sơn
''Thùng thùng trống đánh ngũ liên
Bước chân xuống thuyền nước mắt như mưa''*
Thương ai ngày xửa ngày xưa
Câu ca nhớ buổi tiễn đưa một thời...
Đọi Tam làng trống em ơi!
Nghề làm trống có từ thời ông cha
Tùng tùng... trống Hội vang xa
Em yêu trống có về nhà cùng anh?
Cắc bòm tang trống chạy quanh
Thoảng hương gỗ mít, tròn vành cong mi.
Trống con qùa tặng thiếu nhi
Trung thu gõ nhịp đợi khi trăng tròn.
Thùng thùng trống cái đổ dồn
Tiếng khoan tiếng nhặt, bồn chồn tâm can...
Ùng ùng trống đại nổ vang
Hội về gọi bạn, tỏa lan khắp vùng...
Tiếng vang vang đến vô cùng
Yêu quê yêu trống thủy chung nối đời.
Trống về Lễ Hội muôn nơi
Tùng tùng... da diết, bồi hồi... con tim!
G.S
_____________
Tác giả Nguyễn Khánh Toàn (Giang Sơn)
13 Phan Huy Chú. Hoàn Kiếm. Hà Nội
Điện thoaị 0904.691.793
Mời các tác giả tham gia xuất bản sách năm Canh Dần'
“Danh sách các tác giả đã đăng ký tham gia xuất bản”
|
Cảm tác bài LÀNG TRỐNG ĐỌI TAM của tac giả Giang Sơn TRỐNG HỘI NON SÔNG Giang sơn trống hội vang dồn Con tim rạo rực mạch hồn trào dâng ! Có gì như những bâng khuâng Hoà vào đất nước đường trăng ngập tràn Tung bay, lấp lánh sao vàng Rừng sâu biển rộng gió ngàn trống rung ! Non sông Trống hội, tùng ! tùng ! Bốn ngàn năm mãi hào hùng ... trống vang ! NGUYỄN XUÂN HUY Lấy chữ của TIẾNG TRỐNG LÀNG ĐỌI TAM cảm tác
Chân thành cảm ơn các tác giả đã góp ý cho GIANG SƠN.Nhất là tác giả CHÂU QUẾ HẰNG đã cung cấp thông tin về Làng Trống ĐỌI TAM Một làng nghề xã Đọi Sơn Huyện Duy Tiên Tỉnh Hà Nam.
Một lần nữa Giang Sơn xin chân thành cảm ơn tất cả bạn đọc! Bản thân sẽ phấn đấu làm tốt hơn.Thân!
Tôi được biết ở Hà Nam có Làng trống gia truyền nổi tiếng , còn có Đội múa trống nữ rất giỏi, dàn trống Đọi Tam lớn nhất ,đẹp nhất va"oai" nhất tỉnh Hà Nam đã từng đi biểu diển rất nhieuf nơi , có trống lệnh, trống hòa âm ,trống cám và trống bản. Tiếng trống Đọi Tam tưng bừng vang rền, lúc dồn dập như đoàn quân xung trận,lúc trầm hùng như tiếng vọng của núi sông, lúc vui nhộn bay bổng làm ngây ngát lòng người... Đặc biệt dàn trống ây lai là đội hình của các cô gái là dâu của làng và con gái lấy chồng trong làng....
xin có bốn câu tứ tuyệt cảm nhận TIẾNG TRỐNG ĐỌI TAM Ta về Núi Đọi Hà Nam Tế dùi gõ Trống Đọi Tam mấy hồi Chân linh da bọc tang thôi Mà nghe hồn phách rung trời ngàn năm . Trần Trọng Tâm - NĐ Cảm ơn các bạn Vũ Quang Khoa, Ngô Chân Ý Nhi, Châu Quế Hằng, Đoàn Minh Tâm... đã góp ý cho bài viết.
Sông Châu núi Đọi còn đây
Chùa xưa còn đó trống này còn ngân Duy Tiên tấc dạ tần ngần Em tôi yếm lụa sang xuân nhuộm điều!
''Thùng thùng trống đánh ngũ liên
Bước chân xuống thuyền nước mắt như mưa'' (*) Thương anh lính thú đời xưa Câu ca nhớ buổi tiễn đưa một thời... (*) Nguồn trích dẫn Như vậy khổ thơ sẽ thoát ý và không gây hiểu lầm với bạn đọc!
Một vài thông tin về làng trống Đọi Tam để bạn đọc tham khảo khi đọc bài thơ của Giang Sơn:
Làng Ðọi Tam, xã Ðọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam có nghề làm trống từ rất lâu đời (tương truyền khoảng hơn 1000 năm với vị tổ nghề là Nguyễn Ðức Năng và Nguyễn Ðức Bản. Truyền thuyết kể rằng năm 986, được tin vua Lê Ðại Hành sửa soạn về làng cày ruộng tịch điền khuyến nông, hai anh em cụ Năng và cụ Bản đã tự tay làm một cái trống to để đón vua. Tiếng trống vang như sấm rền nên về sau hai ông được dân làng tôn là Trạng Sấm. Nghề làm trống của Ðọi Tam nổi tiếng khắp nơi, thợ của làng có mặt ở mọi miền đất nước nhưng hàng năm cứ đến ngày hội làng và ngày giỗ tổ nghề họ lại trở về quê để dự hội. Nghề làm trống Ðọi Tam là nghề cha truyền con nối. Theo quy định, kỹ thuật làm trống chỉ được truyền cho con trai, không truyền cho con gái, con rể hay người ngoài do sợ thất truyền. Trước kia,con trai làng Ðọi Tam khoảng 12, 13 tuổi đã được dạy làm các loại nhỏ...Ðến 16, 17 tuổi đã có thể theo cha anh đi làm trống đại. Trống sấm chỉ dành cho cánh đàn ông khoẻ mạnh, có kinh nghiệm và kĩ thuật điêu luyện. Thợ làng Ðọi Tam làm đủ các loại trống: trống dùng trong đình chùa, trống chèo, trống trường trống trung thu... Trước kia vào dịp Trung thu thợ làng làm tới hơn hai vạn chiếc đem bán ở khắp nơi. Thế nhưng mấy năm gần đây, họ không làm nhiều nữa vì rất ít người mua. Ðể làm một chiếc trống phải qua ba bước: làm da, làm tang và bưng trống. Da được chọn để làm trống là da trâu cái, đem bào hết lớp màng, ngâm nước khử mùi chống thối rồi phơi khô. Lớp da ngoài được dùng làm trống to, lớp da dưới dùng làm trống cho trẻ em. Gỗ làm tang trống chủ yếu là gỗ mít- loại gỗ dẻo, mềm không bị cong vênh, nứt vỡ, hơn nữa "Gỗ mít đánh ít kêu nhiều". Gỗ được cắt thành nhiều khúc sau đó pha thành từng "dăm". Tùy theo kích cỡ của trống mới định ra bao nhiêu "dăm", cũng như độ cong và độ dẻo của dăm để khi ghép với thân trống vừa khít, không có kẽ hở. Ngoài ra, để cho trống thật kín người ta còn dùng sơn ta miết vào các khe, cứ một lớp sơn lại có một lớp vải màn. Cuối cùng là bưng trống. Da trâu được quây tròn căng hết cỡ trên mặt trống, rồi đóng cố định vào thân trống bằng đinh chết. Ðinh chốt được làm từ vầu hoặc tre già. Dù trống làm bằng gỗ xoang cầu kì hơn thì dùng gỗ gụ, gỗ dổi. Vẫn là những bước làm trống cơ bản nhưng trống Ðọi Tam nổi tiếng nhờ độ bền, đẹp, nhờ bí quyết riêng cũng như tinh thần trách nhiệm của người thợ. Ngay cả những lúc khó khăn thiếu thốn, Ðọi Tam vẫn duy trì được nghề nhờ truyền thống tương trợ nhau, giúp đỡ nhau giữa các gia đình làm trống trong làng. Ngày nay, các nghệ nhân ở Ðọi Tam vẫn ra sức bảo tồn nghề truyền thống của cha ông. Nhiều gia đình vẫn lấy nghề làm trống làm nghề chính và đã có cuộc sống khá giả, sung túc hơn trước.
Thoảng huơng gỗ mít, tròn vành cong mi.
Chữ u trong câu trên nên viết đủ dấu là ư!
''Tùng tùng trống đánh ngũ liên
Bước chân xuống thuyền, nước mắt như mưa'' Theo tôi tác giả nên ghi rõ nguồn trích dẫn hai câu thơ trên trong bài ca dao "Lính thú đời xưa" (nguyên văn như sau) Ngang lưng thì thắt bao vàng, Đầu đội nón dấu, vai mang súng dài. Một tay thì cắp hỏa mai, Một tay cắp giáo, quan sai xuống thuyền. Thùng thùng trống đánh ngũ liên, Bước chân xuống thuyền, nước mắt như mưa." Như vậy tùng tùng phải được viết đúng là "thùng thùng", đó là tiếng đặc trưng, riêng có của trống ngũ liên (hồi trống hiệu lệnh, thúc giục)! Có như vậy mới giữ gìn tính trong sáng của ca dao khi trích dẫn, bạn đọc không hiểu lấm hai câu đầu do tác giả sáng tác. Thân ái! |