RÉT LỘC, RÉT ĐÀI
Hoàng Anh Tuấn
Tháng Giêng rét đài, tháng Hai rét lộc,
tháng Ba rét nàng Bân *
Giêng hai rét lộc, rét đài
Gió như bà lão thở dài song thưa
Hoa xoan rắc tím sân mưa
Đồng xa cuốc gọi cuối mùa nỉ non
Tiếng chim – giọt mực xanh tròn
Rơi trên lá nõn vỡ giòn vườn quê
Cỏ gà se se chân đê
Đò run run sóng chở về heo may
Bãi bồi ngồng cải còn cay?
Ruộng còn khoai mót? Rét lay dáng còng...
Rét ơi, lúa chẳng trổ đòng
Cầu trời buông nắng lội dòng sông sâu
Chị tôi yếm thắm, váy nâu
Gói theo cái rét làm dâu thôn Đoài
Nhớ xưa, cữ độ giêng hai
Chị đem nỗi nhớ phơi ngoài giậu tre...
H.A.T
* Tục ngữ
__________________
Tác giả Hoàng Anh Tuấn, ĐT: 0914877998
Email: hoanganhtuan.calc@gmail.com
 Lưu Viết Quân - quanlvcs@gmail.com - 0904122664 - Thanh Xuân - Hà Nội
(Ngày 16/03/2011 09:58:11 AM)
Năm nay khí hậu thất thường nên "run run" vì rét vào tháng Giêng là chuyện thường thôi.
Ai nghe cổ tích nàng Bân Đến giờ vẫn thấy bất tuân thiên thời Đặng Kim Hùng - kimhungdang@yahoo.com - 03203541271 - Sao Đỏ, Hải Dương
(Ngày 4/04/2010 06:38:47 AM)
Xin dẫn chứng các câu tục ngữ, ca dao nói về cuốc để các bạn cùng tham khảo:
- Ai xui con cuốc gọi vào hè Cái nắng nung người nóng nóng ghê - Học như cuốc kêu mùa hè - Cuốc : Cuốc còn gọi là chim quyên, thuộc họ gà nước. Cũng như cò, chim cuốc có mặt ở nhiều vùng sông nước, đặc biệt là ven những ao chuôm rậm rạp. Chúng nhút nhát, thấy động thì lẩn rất nhanh vào bụi rậm, nên khi ví von tính nết hay lẩn trốn, người ta thường bảo "cuốc lủi". Các loài cuốc thường làm tổ ven bờ hoặc trong các đám lau sậy, ăn các loại tôm cá, sâu bọ và mầm rễ cây trong nước. Vào hè thu, chúng đẻ trứng, mỗi lứa dăm, bảy quả màu trắng đốm nâu, nhỏ hơn trứng gà so một chút. Sau hai tuần trứng nở, cả chim trống và mái đều lo kiếm mồi nuôi con. Cả ngày chúng đi lang thang, lục lọi trong các lùm cây, bụi rậm, ao bèo, sen và những đồng lúa vừa gặt xong. Cuốc kêu rất to, vào tinh mơ và chập tối. Cả đàn thường vừa bay vừa kêu từng tràng cu...ốc cu...ốc. Riêng những con đi lẻ thường kêu đứt đoạn u uất. Dựa vào đó, người xưa thường ví tiếng cuốc với nỗi lòng đau thương của người dân mất nước: “Nhớ nước đau lòng con quốc quốc/ Thương nhà mỏi miệng cái gia gia” (Qua đèo Ngang - Bà huyện Thanh Quan). Khi cuốc kêu là lúc trời chuyển từ mùa xuân mát dịu sang mùa hè oi ả, vì thế dân gian thường xem cuốc là con vật báo hiệu hè về: “Dưới trăng quyên đã gọi hè Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông” (Truyện Kiều - Nguyễn Du); Trần Nguyên Anh - tranguyenanh@gmail.com - - Hoàng Mai - Hà Nội
(Ngày 3/04/2010 11:06:57 PM)
Mùa nào cuốc kêu? Tú Cười - butkim@gmail.com - - Hà Nam
(Ngày 3/04/2010 10:43:29 PM)
THƯƠNG CON CUỐC Tú Cười Phạm Ngọc Giác - - 0978148757 - Sơn Động, Bắc Giang
(Ngày 3/04/2010 09:29:17 PM)
Quê tôi con cuốc kêu quanh năm!
Văn Thúy Hằng - hang_triet@gmail.com - 01688787148 - ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội
(Ngày 3/04/2010 09:32:16 PM)
(VH)- Sinh ra và lớn lên ở nhà quê, hầu như bất cứ ai cũng có trong ký ức tiếng kêu của con chim cuốc.
Hãy đọc để biết cuốc kêu quanh năm ở làng quê: Có lẽ đó là loài chim hoang dã duy nhất thực lòng thích sống cạnh con người. Không phô trương, quanh năm cuốc âm thầm với bờ cây, bụi rậm, luồn lách kiếm ăn và sinh con đẻ cái nhưng không bao giờ làm hại ai, không làm đau tới cả ngọn cỏ mềm. Người dân quê coi chim cuốc là bạn. Chỉ những người vô tâm lắm mới làm cho cuốc sợ. Bởi vì cuốc không chỉ là bằng chứng của sự sống bền bỉ, mà còn tồn tại như một biểu tượng triết học, một ca sĩ vô danh luôn gieo vào cuộc đời tiếng yêu thương đến độ khắc khoải. Quả thật ít có thứ âm thanh nào làm nao lòng người hơn tiếng cuốc kêu. Cuốc kêu báo hiệu hè đến với những đêm lập loè đom đóm và những trận mưa rào. Khi đó tiếng cuốc rộn ràng một giai điệu sinh sôi. Nghe tiếng cuốc người hiểu đồng ruộng có thể biết trước về mùa màng, được mùa hay thất bát? Cuốc kêu kéo mùa thu về. Trong cái không gian mờ mịt sương khói đầy cảm xúc của mỗi chiều về, tiếng cuốc khi đó là cả một tâm sự da diết về lẽ sinh tồn, về vòng luân chuyển bí ẩn của vũ trụ. Nỗi trầm tư mặc tưởng của người cả nghĩ như có được nơi để chia sẻ nhờ tiếng cuốc. Có thể nói tiếng cuốc là thứ tạo ra hồn cốt của một không gian bốn chiều chỉ có ở nhà quê. Chiều thứ tư, phi kích thước, chính là tiếng cuốc. Nó nối cái hữu hạn đơn giản, thô kệch với cái vô hạn và biến tất cả trở nên có thần tính. Cứ thế cuốc kêu từ sáng chưa tỏ mặt người đến khi kết thúc một ngày mới với những cảm nhận khác nhau không chỉ về âm thanh mà còn cả về cảm giác thực tại. Chẳng hạn tiếng cuốc kêu giữa trưa làm tăng thêm sự tịch mịch. Cuốc kêu lúc mặt trời xuống núi như kéo dài mãi một nỗi buồn đầy tính hoài niệm. Cuốc kêu giữa đêm trăng thanh, khi trời đất chỉ còn lại một mầu vàng sánh gợi đến niềm thao thức về ngày mai. Sau mưa rào cuốc kêu, hân hoan và đằm thắm. Cuốc kêu báo hạn khắc khoải lo âu. Tiếng cuốc rộn lên vào ngày mùa. Tiếng cuốc kêu da diết, ai oán khi làng có người vĩnh viễn đi xa... Người sống lâu năm ở nhà quê kể rằng: Tuy cùng là tiếng cuốc kêu nhưng mỗi lúc mỗi khác, mỗi người nghe nhận thấy những thông điệp khác nhau, tạo cho họ những tâm trạng khác nhau. Chẳng rõ họ nói có đúng không hay chỉ đơn giản là một sự suy diễn của kẻ lắm chữ? Còn tôi suốt những năm thơ ấu, rồi trưởng thành, ngập tràn trong thứ âm thanh da diết ấy, tôi cứ tin rằng tiếng cuốc kêu là lời của tiền nhân, của thần linh, muốn nhắc mãi con cháu một điều gì đó, giản đơn nhưng vô cùng quan thiết. Giản đơn như phải sống sao để có thể thanh thản về với ông bà. Quan thiết như mỗi người, dù đến đâu, cũng luôn có trong mình hình hài đất nước. Tôi cứ luôn nghĩ mãi về những điều đó nhờ tiếng cuốc. Phan Mộc Miên - mocmien_vietvan@rocketmail.com - 0978124188 - Khoa Viết văn, ĐH Văn hóa Hà Nội
(Ngày 3/04/2010 10:19:03 PM)
"Tháng riêng đã rét rồi, con cuốc đi tránh rét, sao lại có tiếng kêu cuối mùa được. Cuốc chỉ kêu vào mùa hè thôi! "
Bạn Đặng Kim Hùng đưa ra ý kiến ban đầu cũng đâu có chính xác! Nếu như tôi không dẫn chứng thêm thơ Nguyễn Trãi, thì nhiều bạn (dù đã hoặc đang sống ở nông thôn) cũng đấu có biết cuốc kêu mùa nào, khoảng thời gian nào trong mùa đâu? Vì vậy làm thơ và đọc thơ đều không hề đơn giản... Đặng Kim Hùng - kimhungdang@yahoo.com - 03203541271 - Sao Đỏ, Hải Dương
(Ngày 3/04/2010 08:42:15 AM)
Hoàn toàn nhất trí với bạn Phan Mộc Miên: Cuốc thường kêu vào cuối xuân sang đến đầu hè. Nguyễn Du viết trong Truyện Kiều: ''Dưới trăng quyên đã gọi hè/ Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông". Nguyễn Trãi viết trong Cuối xuân tức sự: "Trong tiếng cuốc kêu xuân đã muộn/ Đầy sân mưa bụi nở hoa xoan".
Cuốc kêu vào cuối xuân sang hè, và mùa cuốc kêu là mùa hè, cuối mùa cuốc kêu là cuối hè sang thu. Rét đài rét lộc vào tháng Giêng, Hai là vào đầu xuân và giữa xuân. Như vậy không thể có tiếng cuốc kêu vào dịp đầu xuân được. Mà càng không thể có "cuốc kêu cuối mùa" được. Chắc bạn hoàn toàn nhất trí, đúng không nào. Phan Mộc Miên - mocmien_vietvan@rocketmail.com - 0978124188 - Khoa Viết văn, ĐH Văn hóa Hà Nội
(Ngày 2/04/2010 08:44:46 PM)
Cuốc thường kêu vào cuối xuân sang đến đầu hè. Nguyễn Du viết trong Truyện Kiều: ''Dưới trăng quyên đã gọi hè/ Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông". Nguyễn Trãi viết trong Cuối xuân tức sự: "Trong tiếng cuốc kêu xuân đã muộn/ Đầy sân mưa bụi nở hoa xoan". Như vậy tác giả đưa cặp hình ảnh hoa xoan - tiếng cuốc vào bài thơ đâu có gì bất hợp lý??? Thảo Dân - thcsts@gmail.com - - Hà Giang
(Ngày 31/03/2010 11:29:09 AM)
Mấy lời đàm tiếu cùng bạn Lưu Xuân Thư : Tôi cũng rất tán đồng với những ý kiến nhận xét của bạn. Những ý kiến đó có thể để cho mọi người tham khảo và xem xét trong lĩnh vực nghệ thuật thơ ca... Đọc thơ nhớ "vọng" đến hình Rất mong bạn Thư và bạn đọc xa gần cho ý kiến thêm . Xin cảm ơn và trân trọng...! Thảo Dân Lưu Xuân Thư - luuxuanthu_nd@yahoo.com - 0350 358 6798 - Vụ Bản, Nam Định
(Ngày 31/03/2010 05:15:47 AM)
Đọc thơ, tìm cái hay cái đẹp của Thơ, đọc kỹ càng, suy nghĩ thấu đáo, đó là phép đọc thơ của người xưa vậy! Bãi bồi ngồng cải còn cay? tối nghĩa quá, chả biết ý tác giả định nói gì. Nguyễn Công Thanh - nguyencongthanhbmt@yahoo.com - 0984073045 - 36 Phan Đăng Lưu, Tân An, Buôn Ma Thuột
(Ngày 31/03/2010 02:26:46 AM)
Tôi cơ bản đồng tình với ý kiến của bạn Đặng Kim Hùng. Bạn đã phân tích rất sâu sắc và đúng đắn về những điều bất hợp lí của bài thơ "Rét lộc, rét đài".
Tuy nhiên, theo ý tôi, tác giả không có ý định viết hoa chữ "giêng" và "hai" (dĩ nhiên điều này trái với quy định của BBT). Câu đầu từ "giêng" viết hoa là từ này ở đầu dòng. Riêng cách so sánh gió xuân "như bà lão thở dài song thưa" e không hợp. Gió xuân là gió nhuần, mang theo hơi nước tạo nên mưa phùn giúp cây đâm chồi nẩy lộc, con người thích thú kia mà! Tháng giêng, tháng hai trời mưa nhiều: "Hoa xoan rắc tím sân mưa" do đó ý câu cuối: "chị đem nỗi nhớ phơi ngoài giậu tre" có hợp lí không? Vài suy nghĩ nhỏ bàn luận cho vui, có gì không phải mong tác giả và bạn đọc thông cảm và góp ý. Tú Cười - butkim@gmail.com - - Hà Nam
(Ngày 31/03/2010 02:25:09 AM)
PHẢI CHỊU THÔI Trần Nguyên Anh - tranguyenanh@gmail.com - - Hoàng Mai - Hà Nội
(Ngày 30/03/2010 10:34:12 PM)
Rét đài rét lộc em ơi! Trần Nguyên Anh Chử Thu Hằng - nguoibinhthuong1957@yahoo.com - 01663332171 - Sơn Tây, Ba Đình, Hà Nội
(Ngày 31/03/2010 02:22:05 AM)
Tôi cũng đồng ý với bạn Đặng Kim Hùng. Mong có phản hồi để tôi được mở mang tầm mắt. Xin cảm ơn.
Đặng Kim Hùng - kimhungdang@yahoo.com - 03203541271 - Sao Đỏ, Hải Dương
(Ngày 1/04/2010 12:01:25 AM)
Bài thơ này nhiều người khen hay, nhưng tôi xin cứ mạnh dạn góp ý: - Hoa xoan rắc tím sân mưa Hoa xoan thì đúng là tháng Giêng, đúng là mùa xuân rồi. Thế mà sao lại có cuốc gọi cuối mùa. Chẳng lẽ mùa cuốc kêu vào mùa đông chăng? Ở đây tôi biết Tác giả đang tả cảnh ở nơi mình công tác, đó là Lào Cai, chứ không phải ở miền Nam. Tháng riêng đã rét rồi, con cuốc đi tránh rét, sao lại có tiếng kêu cuối mùa được. Cuốc chỉ kêu vào mùa hè thôi: Nguyễn Du tả: Dưới trăng quyên đã gọi hè Ở đây, chim "quyên" chính là "con cuốc" đấy ạ. Cỏ gà se se chân đê Ở đây "se se" là khí trời hơi khô và se lạnh. Ở trên vừa mới nói "Hoa xoan rắc tím sân mưa" , ở đây lại nói "se se" thì tài thật. - "Nhớ xưa, cữ độ giêng hai Ở câu này thì Giêng Hai đã "đồng khinh, đồng trọng" rồi, vì cả hai chữ đều không được viết hoa. Nếu có gì không phải xin tác giả và bạn đọc thông cảm cho.
Hoa Núi - nuicaobogl@gmail.com - - Quê lúa Thái Bình
(Ngày 31/03/2010 04:02:18 AM)
VƯƠNG VẤN Lúa vừa thay rễ... lên xanh Hoa Núi ĐINH THƯỜNG - thuonghuyen858@yahoo.com.vn - 0912.242.998 - Hải Phòng
(Ngày 30/03/2010 07:11:30 PM)
GỬI TÁC GIẢ HOÀNG ANH TUẤN
Người ta thường ngại ngùng giá rét nhưng với bài thơ "Rét đài, rét lộc" bạn đã đưa tôi trở về với ký ức tươi đẹp xa xưa. Thơ bạn có nhiều hình ảnh so sánh thật sống động: "Gió như bà lão thở dài song thưa", "Tiếng chim - giọt mực xanh tròn"... Nhiều từ ngữ bạn đã sử dụng chứng tỏ sự chắt lọc, tìm tòi: "lá nõn vỡ giòn", "Đò run run sóng"... Tuổi trẻ như bạn viết được như vậy thật đáng trân trọng. Chúc bạn ngày càng tiến xa hơn trên con đường thi ca! Phạm Văn Tự - thcsts@gmail.com - 02193846208 - Quản Bạ - Hà Giang
(Ngày 30/03/2010 09:42:38 AM)
CÓ MỘT NGƯỜI Tháng Giêng là tháng ăn chơi Rét thì mặc rét khắp nơi rộn ràng Hội xuân tấp nập đình làng Già trẻ trai gái rộn vang nói cười Lạc đâu đến có một người Lặng im không nói...lệ rơi cửa đình Hội tan vẫn đứng lặng thinh Hỏi ra mới biết...thất tình...kêu oan...! Phạm Tự Minh Tâm - mgeamdroh@yahoo.com - - Đắk Lắk
(Ngày 30/03/2010 09:41:37 AM)
Xin được nối họa tiếp theo cùng anh H.A.T! ÁO NÀNG BÂN (Nhớ xưa, cữ độ giêng hai Chị đem nỗi nhớ phơi ngoài giậu tre...) Ngày sang nắng ấm gọi hè Chị đem cất giữ sắt se lòng mình Thương chị phong gói mảnh tình Nàng Bân đan áo lặng nhìn tháng ba Thành Huân - nguyenhuan@rocketmail.com - 0979813822. - Văn bàn-Lào cai
(Ngày 30/03/2010 09:40:28 AM)
Đọc bài rét lộc,rét đài của Hoàng Anh Tuấn thấy nhớ về những kỷ niệm một thời xa xưa. Cho tôi hoạ theo vài vần cùng cảm xúc của tác giả. Nắng vàng trải xuống ngọn me Có con sáo sậu bay về sớm mai Mùa xuân rét lộc,rét đài Em mang cái rét theo hoài bên sông. Bãi soi cải đã lên ngồng Có người thiếu nữ theo chồng sang ngang Bao giờ xuân mới lại sang Để tôi thả chút mơ màng cùng em. Tình xưa đâu có dễ quên Câu ca quan họ nối duyên đôi mình Dòng sông ,bến nước,sân đình Vẫn còn in dấu chuyện tình lứa đôi. Thành Huân. |
Twitter
Google
Yahoo
Facebook
Gửi cho bạn bè